معاملات فصلی چیست ؟ یکی از اسناد مالی مهمی که در هر فصل باید تنظیم و در اختیار سازمان امور مالیاتی قرار گیرد صورت معاملات فصلی می‌باشد . اهمیت این صورت از ان جهت است که اطلاعات درج شده در آن با سایر اطلاعات مالی مطابقت داده می‌شود تا رقم مالیات شرکت مشخص گردد. اما چطور باید این گزارش را تنظیم کرد؟ مهلت و شیوه ارسال آن به چه شکل است؟
در ادامه این مقاله از مارسا نرم افزار رایگان سامانه مودیان قرار است تا به بررسی مفهوم اینکه معاملات فصلی چیست بپردازیم و همین طور روش ارسال این نوع معاملات در سامانه مودیان را با شما در میان بگذاریم. پس با ما همراه باشید.
گزارش معاملات فصلی چیست ؟
ابتدا بهتر است تا به سراغ بررسی معاملات فصلی چیست ؟ این عبارت در واقع به معنی صورت و یا همان گزارشی است که کلیه اشخاص حقوقی و همین طور اشخاص حقیقی که کسب و کاری دارند باید تهیه نمایند . در این گزارش باید تمامی معاملات فصلی انجام شده به همراه جزئیات آن مشخص شود . این سند مالی یکی از مواردی است که مبنای محاسبه مالیاتی توسط سازمان امور مالیاتی کشور قرار می‌گیرد. این گزارش همان طور که از نام آن پیدا است باید برای معاملات انجام گرفته شده در هر فصل به طور جداگانه تهیه شود.
اطلاعات معاملات فصلی : اطلاعاتی که باید باشدو مواردی که نیاز نیست
در کنار اینکه به دانستن مفهوم معاملات فصلی چیست نیاز داریم برای تهیه این گزارش همین طور باید بدانیم که این صورت باید طبق فرمت خاصی که توسط سازمان امور مالیاتی اعلام شده است تنظیم شود و همین طور در آن اطلاعاتی به طور کلی تمامی اطلاعات مالی مربوط به مجموعه در این بازه ارائه شود. همچنین با توجه به نوع فعالیت مجموعه ممکن است تا نیاز باشد اطلاعات دیگری نیز به طور اختصاصی در این گزارش درج شود. اما برخی از اطلاعات نیز وجود دارند که نیاز نیست در این گزارش به آن اشاره‌ای شود. در جدول زیر به طور کامل مشخص کرده‌ایم که چه اطلاعاتی باید در این گزارش باشد و چه اطلاعاتی نیاز نیست تا در این صورت بیاید.
| اطلاعاتی که باید در گزارش فصلی باشد | اطلاعاتی که نیاز به ثبت آن در گزارش نیست |
| مشخصات هویت و همین طور مکان فروشنده
مشخصات و اطلاعات مکان خریدار برای هر معامله مشخصات تمامی معاملات انجام شده در این بازه موارد مرتبط با ارزش افزوده دارایی‌ها و سرمایه‌ها اطلاعات اعتباری |
جریمه مالیاتی
خرید و فروش سهام شرکت سود حاصل از سرمایه‌گذاری بر اوراق بهادار سود ، کارمزد و جریمه مالی بانکی و یا صندوق‌ها حق عضویت‌ها حقوق و دستمزد معاملات مربوط به نقل انتقال املاک مال‌الاجاره ملک |
مشمولان ارسال معاملات فصلی چه کسانی هستند؟
مشمولان گزارش معاملات فصلی چیست ؟ در ماده قانونی مربوط به این مورد که در بالا نیز به آن اشاره کرده‌ایم افراد خاصی به عنوان مشمولین تهیه این گزارش بیان شده است که لازم است تا از ان اطلاع داشته باشید. در ادامه لیست افرادی که طبق قانون ملزم به تهیه و ارسال این گزارش مالی برای سازمان امور مالیاتی هستند مشخص شده است:
1.تمامی اشخاص حقوقی
2. صاحبان مشاغل مشمول مالیات ارزش افزوده
3. صاحبان مشاغل گروه اول ماده 2 آیین نامه اجرایی ماده 95
این سه دسته از مودیان مالیاتی لازم است تا در کنار سایر تکالیف قانونی نسبت به تهیه این صورت نیز اقدام نمایند زیرا در غیر این صورت ممکن است پیامدهایی مانند جریمه را در پی داشته باشد.
مهلت ارسال گزارش در سال 1405 : جدول بهار، تابستان، پاییز و زمستان
نکته دیگر که باید در رابطه با اینکه معاملات فصلی چیست به آن اشاره کنیم این است که برای ارسال این گزارش شما مدت زمان محدودی را فرصت دارد. بعد از اتمام هر فصل شما به مدت 45 روز (یعنی تا میانه فصل بعد ) نهایتا وقت دارید تا این گزارش را برای سازمان امور مالیاتی کشور ارسال نمایید. ارسال در خارج از این بازه ممکن است جرائمی را به دنبال داشته باشد. این مورد نیز مانند مهلت ارسال فاکتور از مهلت‌هایی است که لازم است به آن توجه ویژه شود. در این بخش نیز جدولی را در اختیار شما قرار داده‌ایم که به طور دقیق مهلت ارسال گزارش فصلی در هر کدام از فصول را مشخص کرده است.
| فصل | آخرین مهلت ارسال |
| بهار | 15 مرداد |
| تابستان | 15 آبان |
| پاییز | 15 بهمن |
| زمستان | 15 اردیبهشت |
نحوه ورود به سامانه و ثبت اطلاعات گزارش معاملات فصلی
روش ارسال معاملات فصلی چیست ؟ شما برای این کار باید ابتدا به سایت Tax.gov.ir که سایت سازمان امور مالیاتی کشور است بروید . سپس باید در همان صفحه اصلی بر روی گزینه صورت معاملات فصلی کلیک کنید. بخشی برای شما نمایش داده می‌شود که در آن مراحل این امر توضیح داده شده است. در انتهای این بخش نیز گزینه سامانه صورت معاملات قرار دارد و باید آن را انتخاب نمایید. سپس در بخش راست صفحه بخشی قرار دارد که باید اطلاعات آن را وارد سپس تایید نمایید. وارد خود سامانه می‌شوید و در آن با توجه به اینکه قرار است کدام بخش از این گزارش را تکمیل کنید می‌توانید هر کدام از گزینه‌های مرتبط را برای ورود اطلاعات و سپس ارسال آن انتخاب نمایید. در نظر داشته باشید که شیوه ارسال این گزارش با سامانه مودیان تفاوت دارد. البته روش دیگری نیز برای این امر وجود دارد و این است که شما برای این کار از شرکت‌های حسابداری که این امور را بر عهده می‌گیرند استفاده نمایید.
قوانین مربوط به معاملات فصلی چیست ؟تفاوت ماده 169 و 169 مکرر
قوانین معاملات فصلی چیست ؟ در قانون مالیات‌های مستقیم و در بند 169 آن به موضوع اطلاعات مالی مبنای محاسبه مالیات مستقیم اشاره شده است و یکی از این اطلاعات که در ان قانون به آن اشاره شده است ارسال صورتحساب فصلی به عنوان یکی از اسناد مالی مورد نیاز سازمان امور مالیاتی کشور است. . لازم است به این نکته اشاره کنیم که قبل از سال 1394 در ماده 169 مکرر در مورد این صورت مالی صحبت شده بود اما بعد از اصلاحات انجام شده در سال 1394 بر روی قانون مالیات‌های مستقیم و در جدیدترین نسخه این قوانین در بند سه از ماده 169 قانون مالیات‌های مستقیم در مورد گزارش فصلی صحبت شده است.
جرائم عدم ارسال معاملات فصلی چیست؟ماده 169 مالیات مستقیم
در صورتی که شما مشمول ارسال این گزارش باشید اما آن را در بازه زمانی مقرر ارسال نکنید مشمول جرائمی خواهید شد. در این بخش قرار است به طور کامل با توجه به تخلف صورت گرفته بگوییم که طبق ماده 169 میزان جریمه عدم ارسال گزارش معاملات فصلی چیست ؟ درصد جریمه و نحوه محاسبه را در جدولی که برای شما قرار داده‌ایم می‌توانید به طور دقیق بیابید.
| نوع تخلف | میزان جریمه |
| عدم درج کد اقتصادی یا استفاده از کد اقتصادی مودی دیگر | 2 درصد مبلغ معامله |
| عدم ارسال گزارش معاملات فصلی | 1 درصد مبلغ معاملات انجام شده و قید نشده در صورت معاملات فصلی |
| عدم ارسال کد اقتصادی توسط خریدار و گزارش فروشنده با فرم امتناع | 2درصد مبلغ معامله |
| جعل ، تقلب و تبانی در معاملات | پیگرد قضایی |
البته این نکته را در نظر داشته باشید که جرائمی که در این بخش به آن اشاره شد با جرائم سامانه مودیان متفاوت است.
تفاوت معاملات فصلی با سامانه مودیان
ممکن است این پرسش ایجاد شود که تفاوت سامانه مودیان با معاملات فصلی چیست ؟ در نظر داشته باشید که این دو در سایت سازمان امور مالیاتی سامانه متفاوتی هستند. در کارپوشه مودیان شما می‌توانید اقداماتی متفاوت از سامانه گزارش معاملات فصلی انجام دهید که در ادامه به طور دقیق جدولی را برای شما آماده کرده‌ایم که اقدامات هر کدام را مورد بررسی قرار می‌دهد تا در صورت نیاز سامانه مرتبط را انتخاب نمایید.
| اموری که از طریق سامانه مودیان انجام می‌شود | اموری که از طریق سامانه معاملات فصلی صورت می‌گیرد |
| ثبت فاکتور الکترونیکی هر معامله
تنظیم و ارسال اظهارنامه مالیات بردرآمد ارسال اظهارنامه مالیات ارزش افزوده امور مربوط به پرداخت |
ثبت اطلاعات مربوط به هر معامله
تهیه گزارش کلی از معاملات ارائه لیست سرمایه‌ها و دارایی‌ها |
همان طور که از مقایسه این جدول مشخص است درست است که هر دو سامانه مربوط به سازمان امور مالیاتی هستند اما کاربرد آن‌ها با یکدیگر کاملا متفاوت می‌باشد.
نکته مهم در ارسال گزارش فصلی معاملات طبق آخرین تغییرات 1405 :ماده 7 پایانه فروشگاهی و سامانه مودیان
طبق آخرین تغییرات در قوانین 1405 آمده است اگر شما فاکتوری را در سامانه مودیان ثبت نمایید دیگر نیازی نیست تا اطلاعات همان فاکتور را در گزارش فصلی نیز مشخص نمایید. بنابراین تنها یک بار ثبت فاکتور در سامانه مودیان موجب ثبت آن به طور خودکار در سامانه گزارش معاملات فصلی نیز می‌شود. اما یک نکته مهم وجود دارد . ما برای تکمیل سایر اطلاعات ممکن است همچنان نیاز به کنترل سامانه صورت فصلی معاملات باشید . از همین رو این نکته را در نظر داشته و سپس اقدام به تنظیم این گزارش و ارسال ان به سازمان امور مالیاتی نمایید.
انواع گزارش معاملات فصلی چیست؟
اما در کنار اینکه دانستیم روش ارسال معاملات فصلی چیست ؟ باید شما را با دو اصطلاح در مورد این گزارش نیز آشنا کنیم. شما به دو شیوه ممکن است گزارش را تهیه نمایید که روش اول گزارش تجمیعی است که شما در اطلاعات تمامی معاملات هم به مشخصات خریدار و هم به مشخصات فروشنده اشاره کرده‌اید . اما اگر گزارش شما صرفا بر مبنای اطلاعات فروشنده تهیه شود و در ان مشخصات خریدار در تک تک معاملات به صورت جداگانه قید نشود گزارش شما از نوع تجمعی خواهد بود.
تفاوت تنظیم صورت معاملات فصلی برای قراردادهای پیمانکاری
در رابطه با اینکه تفاوت در نحوه گزارش معاملات فصلی چیست باید بگوییم که طبق قانون در هر معامله‌ای که فاکتور دارد باید در این صورت نیز گزارش شود. از همین رو از ان‌جایی که در قراردادها پیمانکاری نیز صورتحساب الکترونیکی باید تنظیم شود پس برای این نوع از قراردادها هم باید گزارش فصلی تنظیم و به سازمان امور مالیاتی کشور ارسال شود .در غیر این صورت مودی مشمول جریمه خواهد شد.
تفاوت اظهارنامه مالیات ارزش افزوده با گزارش معاملات فصلی چیست؟
صورت معاملات فصلی و همین طور ارزش افزوده هر دو برای بازه یک فصل تنظیم می‌شود و از همین جهت ممکن است تا با یکدیگر اشتباه شود. اما باید بگوییم که این دو در اساس دو مفهوم مستقل دارند. اظهارنامه ارزش افزوده نوعی گزارش سه ماهه از رقم ارزش افزوده تمامی معاملات انجام شده می‌باشد و در سامانه مودیان ارسال می‌شود و از روی رقم مشخص شده در آن میزان مالیات ارزش افزوده تعیین می‌گردد. اما گزارش معاملات فصلی نوع سند مالی بوده و یکی از اسناد مالی است که می‌تواند مبنای محاسبه مالیات بر درآمد و مالیات بر ارزش افزوده قرار گیرد و با سایر اسناد مالی مطابقت داده شود اما خود به عنوان اظهارنامه در نظر گرفته نمی‌شود و ان مفهوم جداگانه‌ای دارد و روش ارسال آن نیز متفاوت است. همچنین فرمت تنظیم این دو گزارش نیز به جهت ماهیت آن با یکدیگر تفاوت دارند. از این رو تنها شباهت این دو را باید فصلی بودن ان بدانیم.
سخن پایانی
صورت معاملات فصلی چیست ؟ در واقع این صورت گزارشی از تمامی معاملات و همین طور وضعیت مالی مجموعه شما در یک فصل است و مهلت و فرمت مشخصی برای ارسال آن تعیین شده است. در نظر داشته باشید که ارتباط سامانه مودیان با سامانه صورت معاملات فصلی تا حدود زیادی کار شما را برای تهیه این گزارش ساده کرده است اما باید برای استفاده بهتر و آسان‌تر از سامانه مودیان یک نرم افزار واسط کاربردی را انتخاب نمایید.
نرم افزار واسط سامانه مودیان مارسا این امکان را برای شما فراهم می‌کند تا بتوانید تمامی فاکتورهای الکترونیکی را ثبت و آن را به راحتی در سامانه مودیان ارسال نمایید.
