مالیات پنهان چیست ؟ همه ما تا به حال انواع مختلفی از مالیات را با عناوین مختلفی مانند مالیات بر حقوق، اموال و ... پرداخت کرده‌ایم. اما شاید ندانید که در کنار این موضوعات ما به طور پنهان و غیر مستقیم نیز سالانه مبلغ بالایی مالیات پرداخت می‌کنیم که شاید کمتر به چشم کسی بیاید. اما این مالیات پنهان چیست؟ چطور محاسبه می‌شود؟
در ادامه این مقاله ازمارسا قرار است تا به شما بگوییم که مالیات پنهان چیست و چطور همه ما با این موضوع درگیر هستیم و گاه حتی بدون اینکه بدانیم آن را می‌پردازیم. پس با ما همراه باشید.
آیا می‌دانید با نرم افزار رایگان سامانه مودیان مارسا می‌توانید کلیه فرایند سامانه مودیان را رایگان انجام دهید.
منظور از مالیات پنهان چیست ؟
با شنیدن نام مالیات تصور همه ما به سمت مبالغی مشخص در قانون می‌رود که هر کدام مشمول نوعی از آن می‌شویم. مالیات بر درآمد ، مالیات ملک و اموال از این دست مالیات‌های آشکار و مستقیم هستند. ما به طور غیر مستقیم هم مالیات پرداخت می‌کنیم که به آن مالیات پنهان گفته می‌شود. این مالیات در ظاهر اسم مشخصی در قانون ندارد و همین طور مبلغ آن را نمی‌توان به صورت شفاف محاسبه کرد زیرا در هیچ سند و مدرکی قید نمی‌شود. اما در اقتصاد تورمی که ارزش پول رو به کاهش است شما این مالیات را در واقع در افزایش قیمت انواع کالاها و کاهش قدرت خرید خود مشاهده می‌کنید.
چرا مالیات پنهان ایجاد می‌شود؟
حال که دانستیم مالیات پنهان چیست لازم است تا منشا ایجاد این نوع از مالیات را نیز بررسی کنیم. مالیات پنهان معمولا به جهت برطرف کردن کسری بودجه دولت شکل می‌گیرد. بنابراین این مالیات غیر مستقیم ناشی از سیاست‌گذاری‌های دولت به خصوص سیاست‌های بانکی و پولی به ویژه نرخ بهره و نرخ تورم است. همچنین هزینه گمرکی و افزایش نرخ دلار که منجر به بالارفتن قیمت مواد اولیه می‌شود همگی از مواردی هستند که مالیات پنهان را ایجاد می‌کنند.
انواع مالیات پنهان و مثالی ملموس از هر کدام در ایران
انواع مالیات پنهان چیست ؟ جالب است بدانید که این نوع مالیات در واقع انواع متفاوتی دارد که شاید کمتر به آن فکر کرده باشیم. در ادامه تمامی این موارد را توضیح خواهیم داد و به شما خواهیم گفت که هر کدام از این انواع مالیات غیر مستقیم در اصل چطور محاسبه می‌گردد و مواردی را نیز به عنوان نمونه به شما معرفی خواهیم کرد :
1.تورم
تورم می‌تواند یکی از انواع مالیات پنهان باشد. در اقتصادی که دچار تورم است شما امسال نسبت به پارسال قدرت خرید کمتری دارید. به خصوص در زمانی که شما درآمد و حقوق مشخصی دارید که برای افزایش آن درصدی خاص تعریف می‌شود این موضوع به طور واضح‌تر خود را نشان می‌دهد . زیرا افزایش دستمزد شما همپای نرخ تورم نیست. این موضوع که موجب رکود اقتصادی به خصوص در بازه زمانی بلند مدت می‌شود می‌توانید به نوعی مالیات غیر مستقیم باشد . زیرا شما با درآمد بالاتر از سال قبل احساس رفاه کمتری دارید .
2. بهره بانکی
شاید این مورد را بتوانیم عجیب‌ترین نوع مالیات پنهان در نظر بگیریم. برای محاسبه این مالیات غیر مستقیم کافی است که سود بانک را با سود سرمایه‌گذاری بر روی کالاهای دیگر مقایسه نمایید. نرخ سود بانکی حدود 20 تا 30درصد سالانه محاسبه می‌شود این در حالی است که به جهت اقتصاد تورمی ما در مواردی شاهد افزایش 30درصدی قیمت کالاها تنها در یک فصل سه ماهه از سال هستیم بنابراین اختلاف این دو مبلغ را نیز می‌توانیم نوعی مالیات پنهان بر روی پس انداز و سرمایه شما در نظر بگیریم.
3. مالیات مصرف کننده بر قیمت کالاها و خدمات
این نوع از مالیات پنهان را شما با افزایش قیمت اجناس مشاهده می‌کنید. دولت سالانه مبلغی را به جهت مالیات از تولیدکننده‌ها و همین طور ارائه دهندگان خدمات دریافت می‌کند. تولیدکننده نیز معمولا این مالیات را از افزایش قیمت اجناس خود و یا گران کردن خدماتی که ارائه می‌دهد از شما که مصرف کننده هستید دریافت می‌کند. بنابراین شما در زمان خرید هر کالا مبلغی را برای این مالیات به صورت پنهان و بدون اینکه اسمی از آن باشد هزینه کرده‌اید یکی از نمونه‌های بارز این نوع مالیات غیر مستقیم را می‌توانیم مالیات بر ارزش افزوده بدانیم. معمولا وقتی برای خرید غذا به رستوران بروید مشاهده خواهید کرد که 10 درصد قیمت غذا به صورت جداگانه بر روی صورت حساب شما دیده می‌شود. این مبلغ در واقع همان مالیات پنهان است.
4. افزایش قیمت کالاهای دولتی
نوع دیگری از مالیات غیر مستقیم مالیات به این شکل است که کالاهایی که قیمت گذاری آن‌ها توسط دولت انجام می‌شود مانند بنزین گران می‌شود. این موضوع از یک طرف باعث کاهش تقاضا برای بنزین شده و در نتیجه دولت ارز کمتری را برای خرید صرف می‌کند و مبلغی را از این محل به دست می‌‌آورد. از طرف دیگر این افزایش نرخ بر هزینه‌های تولیدکنندگان تاثیر می‌گذارد زیرا حمل و نقل گان می‌شود. در نتیجه قیمت انواع کالاها نیز افزایش می‌یابد . این افزایش قیمت خود نیز نوعی مالیات پنهان محسوب می‌شود.
تاثیر مالیات پنهان بر شرایط اقتصادی چطور مشخص می‌شود
تاکنون راجع به این موضوع که مالیات پنهان چیست صحبت کردیم. اما حال باید بدانیم که چرا این نوع از مالیات تا این اندازه مهم است و چه تاثیری را می‌تواند بر اقتصاد بگذارد. اگر بخواهیم خیلی ساده بیان کنیم زمانی که در اثر مالیات غیر مستقیم قیمت یک کالا بالا می‌رود افراد کمتری قدرت خرید آن را خواهند داشت، بنابراین تقاضا کاهش می‌یابد. از طرف دیگر در دراز مدت این موضوع موجب رکود کسب و کارها خواهد شد. با رکود کسب و کارها دیگر سرمایه‌گذاران نیز تمایل خود را برای امر سرمایه‌گذاری در صنایع مختلف از دست می‌دهند به همین دلیل نیز اقتصاد پویایی خود را از دست می‌دهد و دچار یک رکود شدید در بلند مدت خواهد شد. همچنین رضایت مردم نیز از اوضاع اقتصادی خود کاهش می‌یابد.
مالیات پنهان صرف چه موضوعی می‌شود؟
در کنار دانستن اینکه مالیات پنهان چیست خوب است تا بدانیم که این مالیات را چه نهادی دریافت می‌کند و چرا؟ مالیات پنهان نیز توسط دولت دریافت می‌گردد. مالیات‌ها همگی چه از نوع مستقیم و یا پنهان و غیر مستقیم جز درآمد دولت‌ها محسوب می‌شود. اما هدف از دریافت غیر مستقیم به جای مستقیم چیست. در مالیات غیر مستقیم و پنهان شما مبلغی را در ظاهر به عنوان مالیات در هیچ فاکتوری مشاهده نخواهید کرد . بنابراین حس منفی که افراد به مالیات مستقیم دارند را به این نوع از مالیات که باید هزینه کنند نخواهند داشت. از طرف دیگر معمولا این نوع مالیات بر روی کالاها و یا اقلام مصرفی و مورد نیاز همه اضافه شده است به همین دلیل نیز در واقع همه به نوعی ان را می‌پردازند.
چه کشورهایی مالیات پنهان دارند؟
معمولا اکثر دولت‌ها از مالیات پنهان به خصوص در موارد بحران اقتصادی و کمبود بودجه استفاده می‌کنند اما روش‌های مختلف را برای دریافت آن در نظر می‌گیرند. در مواردی که نرخ تورم کم است و همین طور شفافیت اقتصادی زیاد باشد معمولا این روش‌ها بسیار نامحسوس هستند. اما در زمانی که اقتصاد کشور دچار تورم است معمولا این مالیات پنهان در سطح گسترده‌تر و به صورت محسوس‌تر مشاهده می‌گردد.
نتیجه نهایی : چطور می‌شود مالیات پنهان را کنترل کرد؟
دانستن اینکه مالیات پنهان چیست کافی نیست . زیرا زمانی دانستن این موضوع به رشد اقتصادی کمک خواهد کرد که بتوانیم این مالیات پنهان غیر مستقیم را کنترل کنیم. سیاست‌گذاری دقیق و حساب شده و همچنین شفافیت مالی دو موضوع مهمی هستند که می‌توانند از بروز مالیات پنهان که منجر به رکود اقتصاد می‌شود جلوگیری نمایند. اگر سیاست‌های بانکی و اقتصادی در راستای مهار تورم و همین طور افزایش قدرت خرید و رفاه اقتصادی باشد و از طرف دیگر تمامی اسناد مالی به طور دقیق مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرد مالیات غیر مستقیم به طور قابل توجهی کاهش خواهد یافت.
مطالعه مقالات زیر را از دست ندهید:
برگشت از فروش در سامانه مودیان
