فرار مالیاتی پزشکان و دریافت زیرمیزی در مراکز درمانی بار دیگر به یکی از موضوعات مورد توجه رسانه‌ها تبدیل شده است. گزارش‌های منتشرشده از تجربه برخی بیماران نشان می‌دهد در بعضی مطب‌ها، مراجعه‌کنندگان به جای پرداخت از طریق کارتخوان، به استفاده از وجه نقد یا انتقال پول به حساب‌های شخصی هدایت می‌شوند. در مواردی نیز بیماران از درخواست مبالغی خارج از تعرفه‌های مصوب برای دریافت خدمات درمانی و جراحی خبر داده‌اند.
خبرگزاری مهر در گزارشی به بررسی این موضوع پرداخته و هشدار داده است که نبود شفافیت در دریافت هزینه‌های درمان، علاوه بر ایجاد زمینه تخلفات مالیاتی، می‌تواند حقوق بیماران و اعتماد عمومی به خدمات پزشکی را تحت تأثیر قرار دهد.
در مارسا جدیدترین اخبار سامانه مودیان مالیاتی در دسترس شماست. وب سایت ما را دنبال کنید.
فرار مالیاتی پزشکان چگونه با پرداخت‌های غیرشفاف ارتباط پیدا می‌کند؟
فرار مالیاتی پزشکان زمانی مطرح می‌شود که درآمدهای مشمول مالیات برخلاف الزامات قانونی کتمان شوند یا از روش‌های غیرقانونی برای جلوگیری از شناسایی و محاسبه صحیح مالیات استفاده شود.
در گزارش مهر، برخی بیماران از مطب‌هایی گلایه کرده‌اند که پرداخت با کارتخوان را نمی‌پذیرند و از مراجعه‌کنندگان می‌خواهند هزینه خدمات را نقدی پرداخت کنند یا به حساب دیگری انتقال دهند.
چنین رفتارهایی می‌تواند ضرورت بررسی وضعیت ثبت درآمد و رعایت تکالیف مالیاتی را مطرح کند، اما باید توجه داشت که هر پرداخت نقدی یا کارت‌به‌کارت، به‌تنهایی اثبات‌کننده فرار مالیاتی نیست. تشخیص تخلف به بررسی اسناد، اطلاعات تراکنش‌ها، درآمدهای اظهارشده و سایر شواهد قانونی نیاز دارد.
موضوع اصلی، ثبت صحیح درآمد حاصل از خدمات پزشکی و رعایت تکالیف قانونی مربوط به آن است.
خاموش بودن کارتخوان مطب چه مشکلاتی برای بیماران ایجاد می‌کند؟
استفاده نکردن از کارتخوان در مطب ممکن است بیمار را با مشکلاتی فراتر از نحوه پرداخت مواجه کند. فردی که برای دریافت خدمات درمانی مراجعه کرده، انتظار دارد مبلغ خدمات مشخص باشد و بتواند هزینه پرداختی را از طریق رسید یا مدارک معتبر پیگیری کند.
وقتی بیمار ناچار به انتقال وجه به حساب شخصی یا پرداخت نقدی بدون دریافت رسید می‌شود، اثبات مبلغ پرداخت‌شده و پیگیری اختلافات احتمالی دشوارتر خواهد شد.
از سوی دیگر، ثبت‌نشدن منظم درآمدها می‌تواند بررسی اطلاعات مالیاتی یک مرکز درمانی را نیز پیچیده کند.
البته استفاده از کارتخوان به‌تنهایی تضمین‌کننده شفافیت کامل نیست و ثبت دقیق اطلاعات درآمدی و انجام سایر تکالیف قانونی نیز اهمیت دارد.
دریافت زیرمیزی در مراکز درمانی چه تفاوتی با فرار مالیاتی دارد؟
دریافت زیرمیزی در مراکز درمانی معمولاً به مطالبه وجهی خارج از تعرفه‌ها و ضوابط قانونی خدمات درمانی اشاره دارد. این موضوع با فرار مالیاتی ارتباط احتمالی دارد، اما از نظر ماهیت حقوقی، دقیقاً همان تخلف نیست.
برای مثال، ممکن است بیماری پیش از انجام جراحی با درخواست پرداخت مبلغی جداگانه مواجه شود که در صورتحساب رسمی مرکز درمانی ثبت نشده است. چنین موردی می‌تواند از منظر رعایت تعرفه‌های پزشکی و حقوق بیمار نیازمند رسیدگی باشد.
اگر درآمد حاصل از این پرداخت نیز برخلاف مقررات مالیاتی ثبت یا اظهار نشده باشد، موضوع می‌تواند از منظر مالیاتی نیز بررسی شود.
به همین دلیل، رسیدگی به دریافت زیرمیزی و بررسی فرار مالیاتی ممکن است به مراجع متفاوتی مربوط باشد و نباید این دو عنوان را بدون بررسی قانونی یکسان دانست.
چه نهادهایی مسئول رسیدگی به فرار مالیاتی و زیرمیزی پزشکان هستند؟
رسیدگی به فرار مالیاتی پزشکان در حوزه مسئولیت سازمان امور مالیاتی کشور قرار می‌گیرد. این سازمان می‌تواند در چارچوب اختیارات قانونی و با بررسی اطلاعات مالی، اظهارنامه‌ها و تراکنش‌های مرتبط، موارد مشکوک را ارزیابی کند.
در مقابل، موضوع دریافت وجه خارج از تعرفه ممکن است با توجه به نوع تخلف و شرایط پرونده در حوزه رسیدگی وزارت بهداشت، سازمان نظام پزشکی، سازمان تعزیرات حکومتی یا مراجع قضایی قرار گیرد.
خبرگزاری مهر همچنین بر اهمیت نقش دادستانی و سایر نهادهای نظارتی در مواردی که تخلف ابعاد عمومی پیدا می‌کند تأکید کرده است.
تفاوت مسئولیت این نهادها اهمیت زیادی دارد، زیرا پیگیری یک تخلف مالیاتی الزاماً از همان مسیر رسیدگی به شکایت بیمار درباره تعرفه درمان انجام نمی‌شود.
نقش سامانه مؤدیان در شفافیت درآمد پزشکان چیست؟
سامانه مؤدیان و قانون پایانه‌های فروشگاهی از زیرساخت‌هایی هستند که برای ثبت و بررسی اطلاعات اقتصادی و مالیاتی طراحی شده‌اند. این زیرساخت‌ها می‌توانند به افزایش قابلیت پیگیری معاملات و کاهش پراکندگی اطلاعات کمک کنند.
در حوزه خدمات پزشکی نیز شفافیت درآمدی اهمیت دارد، زیرا ثبت صحیح مبالغ دریافتی، امکان تطبیق اطلاعات مالی و رسیدگی به مغایرت‌های احتمالی را بیشتر می‌کند.
با این حال، باید میان تکالیف مالیاتی پزشکان و سایر کسب‌وکارها تفاوت قائل شد. نوع فعالیت، وضعیت مشمولیت، مقررات مرتبط با خدمات درمانی و تکالیف صدور صورتحساب الکترونیکی باید به‌صورت مستقل بررسی شوند.
همچنین معافیت برخی خدمات درمانی از مالیات بر ارزش افزوده، در صورت احراز شرایط قانونی، به معنی معافیت خودکار از مالیات بر درآمد یا تمام تکالیف ثبت اطلاعات نیست.
چرا شفافیت مالی در مطب‌ها به نفع پزشکان قانون‌مدار است؟
شفافیت مالی در مطب‌ها تنها برای کنترل تخلفات اهمیت ندارد، بلکه می‌تواند به حفظ حقوق پزشک و بیمار نیز کمک کند.
ثبت منظم درآمدها، ارائه مدارک پرداخت و مشخص بودن هزینه خدمات باعث می‌شود اختلافات مالی راحت‌تر بررسی شوند و اطلاعات موردنیاز برای انجام تکالیف حسابداری و مالیاتی در دسترس باشد.
از سوی دیگر، برخورد قانونی با موارد تخلف می‌تواند از ایجاد رقابت نابرابر میان فعالان حوزه درمان جلوگیری کند.
نباید رفتارهای گزارش‌شده درباره برخی مراکز درمانی را به تمام پزشکان تعمیم داد. بسیاری از پزشکان و مراکز درمانی فعالیت خود را مطابق ضوابط انجام می‌دهند و افزایش شفافیت می‌تواند به حفظ اعتبار حرفه‌ای آن‌ها نیز کمک کند.
بیماران هنگام مواجهه با درخواست پرداخت غیرشفاف چه کنند؟
پرداخت‌های غیرشفاف در مطب ممکن است پیگیری حقوق بیمار را دشوار کند. به همین دلیل بهتر است مراجعه‌کنندگان تا حد امکان مدارک مربوط به هزینه خدمات درمانی را نگهداری کنند.
در صورت درخواست پرداخت خارج از تعرفه، بیمار می‌تواند درباره مبلغ، علت دریافت و امکان صدور رسید یا صورتحساب سؤال کند و در صورت مشاهده تخلف احتمالی، موضوع را از طریق مرجع نظارتی متناسب با نوع شکایت پیگیری کند.
نگهداری رسید انتقال وجه، مدارک مربوط به خدمت ارائه‌شده و اطلاعات مرکز درمانی می‌تواند در بررسی شکایت مفید باشد.
البته تشخیص قطعی وقوع تخلف بر عهده مرجع رسیدگی‌کننده است و صرف اختلاف درباره نحوه پرداخت برای اثبات دریافت زیرمیزی یا فرار مالیاتی کافی نیست.
اهمیت مدیریت اطلاعات مالیاتی برای حسابداران مراکز درمانی
مدیریت اطلاعات مالیاتی مراکز درمانی نیازمند توجه به ثبت صحیح درآمدها، مستندات پرداخت و تکالیف قانونی هر پرونده است. حسابداران باید بتوانند میان درآمد حاصل از خدمات درمانی، سایر فعالیت‌های احتمالی مجموعه و اسناد مالی مرتبط تمایز قائل شوند.
همچنین در صورت شمول تکالیف سامانه مؤدیان، کنترل وضعیت صورتحساب‌های الکترونیکی و رسیدگی به خطاهای احتمالی اهمیت پیدا می‌کند.
نرم‌افزار مارسا برای مؤدیانی که مشمول صدور صورتحساب الکترونیکی هستند، امکان ارسال صورتحساب به سامانه مؤدیان، پیگیری وضعیت فاکتورها و مدیریت صورتحساب‌های اصلاحی، ابطالی و برگشت از فروش را فراهم می‌کند.
البته استفاده از مارسا به‌تنهایی به معنی احراز تکالیف مالیاتی یک پزشک یا مرکز درمانی نیست و شرایط قانونی هر فعالیت باید جداگانه بررسی شود.
جمع‌بندی
فرار مالیاتی پزشکان و دریافت زیرمیزی دو موضوع متفاوت اما گاه مرتبط هستند که می‌توانند بر حقوق بیماران، شفافیت اقتصادی و اعتماد عمومی تأثیر بگذارند.
گزارش خبرگزاری مهر نشان می‌دهد برخی بیماران از خودداری مطب‌ها از پذیرش پرداخت با کارتخوان و درخواست مبالغ خارج از تعرفه گلایه دارند. با این حال، بررسی هر مورد باید بر اساس مدارک و از طریق مراجع قانونی انجام شود.
افزایش شفافیت در ثبت درآمدها، ارائه مدارک پرداخت، رعایت تعرفه‌های قانونی و اجرای صحیح تکالیف مالیاتی می‌تواند به کاهش زمینه بروز اختلاف و تخلف کمک کند.
منبع خبر: خبرگزاری مهر، ۴ مرداد ۱۴۰۵، گزارش «پشت پرده پول‌های بی‌ردپا در مطب؛ از کارتخوان خاموش تا زیرمیزی اتاق عمل».
مطالعه مقالات زیر را از دست ندهید:
پیامدهای کم اظهاری و بیش اظهاری در سامانه مودیان
برگشت از فروش در سامانه مودیان
