0 تا 100 برگشت از فروش در سامانه مودیان | مراحل، شرایط و اشتباهات

اگر بعد از صدور صورتحساب الکترونیکی، بخشی از کالا یا خدمات معامله‌شده واقعا برگشت داده شود، دیگر نمی‌توان صورتحساب قبلی را مستقیماً ویرایش کرد.در چنین شرایطی، بسته به علت تغییر و وضعیت صورتحساب، باید صورتحساب ارجاعی مناسب مانند برگشت از فروش، اصلاحی یا ابطالی صادر شود. برگشت از فروش معمولاً زمانی کاربرد دارد که پس از فروش، بخشی از کالا یا خدمت معامله‌شده کاهش یافته یا برگشت داده شده باشد.

اما یک سؤال مهم وجود دارد: برگشت از فروش در سامانه مودیان دقیقاً چگونه انجام می‌شود و چه تفاوتی با فاکتور اصلاحی و ابطالی دارد؟در این مقاله مرحله‌به‌مرحله این موضوع را بررسی می‌کنیم تا اگر با برگشت کالا، اشتباه در فاکتور یا نیاز به اصلاح صورتحساب مواجه شدید، بدانید دقیقاً چه اقدامی باید انجام دهید.

اگر برای ثبت و پیگیری صورتحساب‌های اصلاحی، ابطالی و برگشت از فروش به ابزار ساده‌تری نیاز دارید، امکانات نرم‌افزار سامانه مؤدیان مارسا را بررسی کنید.

برگشت از فروش در سامانه مودیان چیست؟

برگشت از فروش در سامانه مودیان به فرآیندی گفته می‌شود که پس از صدور صورتحساب الکترونیکی، بخشی از کالا یا خدمت معامله‌شده برگشت داده شده یا از مقدار معامله کاسته شود. در این حالت، فروشنده با رعایت وضعیت صورتحساب قبلی، ، صورتحساب برگشت از فروش صادر می‌کند و شماره منحصر‌به‌فرد مالیاتی صورتحساب مرجع را در آن درج می‌کند. به زبان ساده، تصور کنید یک شرکت برای مشتری خود 10 عدد کالا فروخته و صورتحساب آن را در سامانه مودیان ثبت کرده است. چند روز بعد مشتری 3 عدد از کالاها را برمی‌گرداند.

در این شرایط نمی‌توان همان فاکتور قبلی را باز کرد و عدد 10 را به 7 تغییر داد.بلکه باید فرآیند برگشت از فروش در سامانه مودیان انجام شود تا کاهش مقدار فروش و آثار مالی و مالیاتی آن به شکل صحیح ثبت شود.طبق دستورالعمل صورتحساب الکترونیکی، در صورتحساب برگشت از فروش، اطلاعات مربوط به کالا یا خدمات باید بر مبنای صورتحساب مرجع و با درنظرگرفتن اقلام برگشتی ثبت شود.

چه زمانی باید صورتحساب برگشت از فروش صادر کنیم؟

 

مهم‌ترین کاربرد صورتحساب برگشت از فروش زمانی است که پس از انجام معامله، بخشی از کالای فروخته‌شده به فروشنده برگردد یا مقدار خدمت واقعی کاهش یابد.بنکته مهم این است که برگشت از فروش را نباید با هر نوع اشتباه در فاکتور یکی دانست. اگر مشکل مربوط به اطلاعات دیگری از صورتحساب باشد، ممکن است صورتحساب اصلاحی یا ابطالی گزینه صحیح باشد در ادامه درمورد تفاوت این 3 مورد توضیح بیشتری خواهیم داد.

صورتحساب مرجع در برگشت از فروش چیست؟

صورتحساب مرجع همان صورتحساب معتبر و قابل ارجاعی است که صورتحساب جدید به آن متصل می‌شود. هنگام صدور برگشت از فروش، شماره منحصر‌به‌فرد مالیاتی صورتحساب مرجع در صورتحساب جدید ثبت می‌شود تا ارتباط دو رویداد مالی مشخص باشد. این شماره را نباید با “شناسه یکتای حافظه مالیاتی” اشتباه گرفت.

2 ویژگی اصلی صورتحساب مرجع برگشت از فروش

برای صدور صحیح صورتحساب برگشت از فروش در سامانه مودیان، باید صورتحساب مرجع را به‌درستی انتخاب کنید. مهم‌ترین نکته این است که صورتحساب انتخاب‌شده به معامله واقعی مربوط باشد، دارای شماره منحصر به فرد مالیاتی قابل ارجاع باشد و اطلاعات آن با کالا یا خدمات برگشتی مطابقت داشته باشد.

1- صورتحساب مرجع باید مربوط به معامله واقعی باشد

برای مثال، اگر شرکت (الف) در یک صورتحساب الکترونیکی تعداد 100 عدد کالا به شرکت (ب) فروخته باشد و مشتری بعداً 20 عدد از همان کالاها را برگرداند، صورتحساب برگشت از فروش باید به همان معامله مرتبط شود.انتخاب یک فاکتور دیگر که ارتباطی با کالای برگشتی ندارد، می‌تواند باعث ایجاد مغایرت در سوابق معاملاتی شود. بنابراین باید اطلاعات فروشنده، خریدار و اقلام معامله با صورتحساب مرجع مطابقت داشته باشد

2- صورتحساب مرجع باید دارای شماره منحصر به فرد مالیاتی معتبر باشد

یکی از مهم‌ترین اطلاعات در این فرایند، شماره منحصر به فرد مالیاتی صورتحساب مرجع است. این شماره کمک می‌کند صورتحساب جدید به معامله و صورتحساب قبلی متصل شود. بنابراین هنگام ثبت برگشت از فروش، پیدا کردن و انتخاب صحیح شماره صورتحساب مرجع اهمیت زیادی دارد. به همین دلیل، نگهداری و دسترسی مناسب به اطلاعات صورتحساب‌های قبلی برای کسب‌وکارها ضروری است.

همچنین قبل از ایجاد صورتحساب برگشت از فروش، باید وضعیت صورتحساب مرجع بررسی شود. اگر قبلاً صورتحساب اصلاحی یا برگشت از فروش دیگری برای آن صادر شده باشد، ممکن است لازم باشد از آخرین صورتحساب قابل ارجاع طبق قواعد سامانه استفاده کنید. در نتیجه، انتخاب صورتحساب مرجع نباید صرفاً بر اساس شماره فاکتور انجام شود؛ وضعیت و سابقه صورتحساب‌های ارجاعی آن نیز اهمیت دارد.

تفاوت صورتحساب برگشت از فروش با فاکتور اصلاحی و فاکتور ابطالی

تفاوت صورتحساب برگشت از فروش با فاکتور اصلاحی و ابطالی چیست؟ هر سه نوع صورتحساب برای ثبت تغییرات مربوط به یک معامله و صورتحساب قبلی استفاده می‌شوند، اما کاربرد آن‌ها یکسان نیست. به زبان ساده، صورتحساب برگشت از فروش زمانی صادر می‌شود که بخشی از کالا یا خدمت معامله‌شده واقعاً برگشت داده شده یا کاهش یافته باشد. در مقابل، فاکتور اصلاحی برای اصلاح اطلاعات قابل تغییر صورتحساب و فاکتور ابطالی برای خارج کردن صورتحساب قبلی از اعتبار در موارد تعیین‌شده قانونی کاربرد دارد.

انتخاب صحیح نوع صورتحساب اهمیت زیادی دارد؛ زیرا استفاده اشتباه از صورتحساب اصلاحی، ابطالی یا برگشت از فروش می‌تواند باعث ایجاد مغایرت در اطلاعات فروش و سوابق مالیاتی شود.

ویژگی	برگشت از فروش	اصلاحی	ابطالی
کاربرد اصلی	برگشت واقعی بخشی از کالا یا خدمت	اصلاح اطلاعات قابل تغییر	خارج کردن صورتحساب قبلی از اعتبار
تغییر تعداد کالا	کاهش ناشی از برگشت واقعی	اصلاح تعداد اشتباه ثبت‌شده، در شرایط مجاز	برگشت تمام اقلام یا موارد نیازمند ابطال
اصلاح اطلاعات خریدار	امکان‌پذیر نیست	امکان‌پذیر نیست	ابطال و صدور صورتحساب جدید با اطلاعات صحیح
نیاز به صورتحساب مرجع	دارد	دارد	دارد
مثال کاربردی	برگشت 3 کالا از 10 کالای فروخته‌شده	ثبت اشتباه تعداد یا قیمت قابل اصلاح	عدم تحقق معامله یا برگشت تمام اقلام

این 3 مثالی که به طور خلاصه در جدول برای تفاوت صورتحساب برگشت از فروش با فاکتور اصلاحی و فاکتور ابطالی ذکز شده را مفصل‌تر توضیح می‌دهیم :

1- مثال اول؛ صورتحساب برگشت از فروش

فرض کنید یک شرکت 10 عدد کالا به مشتری فروخته و صورتحساب آن را در سامانه مودیان ثبت کرده است. چند روز بعد، مشتری 3 عدد از کالاها را برمی‌گرداند. در این شرایط، فروشنده باید صورتحساب برگشت از فروش صادر کند و تعداد 7 عدد کالای باقی‌مانده را مطابق دستورالعمل در صورتحساب جدید ثبت نماید.

2- نمونه برای فاکتور اصلاحی در سامانه مودیان

فرض کنید یک شرکت در واقع 10 عدد کالا فروخته، اما هنگام صدور فاکتور، تعداد آن‌ها را به‌اشتباه 12 عدد ثبت کرده است. در این حالت، چون کالایی برگشت داده نشده و فقط تعداد اولیه اشتباه ثبت شده است، در صورت رعایت شرایط قانونی می‌توان صورتحساب اصلاحی صادر کرد.

3- بررسی مثال ابطال فاکتور

فرض کنید برای یک معامله صورتحساب الکترونیکی صادر شده، اما بعداً مشخص می‌شود که معامله اساساً انجام نشده است. در این شرایط، باید صورتحساب قبلی طبق مقررات ابطال شود. همچنین اگر تمام اقلام یک صورتحساب برگشت داده شوند، شرایط صدور صورتحساب ابطالی مطرح خواهد بود.

در مقاله دیگری به طور کامل به بررسی ابطال فاکتور در سامانه مودیان پرداخته‌ایم، برای کسب اطلاعات بیشتر می‌تواند این مطلب را مطالعه کنید. نهایتا، مهم‌ترین نکته در انتخاب بین این سه نوع صورتحساب، علت تغییر معامله یا اطلاعات فاکتور است.

برگشت از فروش در سامانه مودیان چگونه انجام می‌شود؟

برای ثبت برگشت از فروش در سامانه مودیان، ابتدا باید صورتحساب مرجع مشخص شود و سپس اطلاعات کالا یا خدمات برگشتی در صورتحساب جدید ثبت گردد. فرآیند کلی را می‌توان در پنج مرحله ساده خلاصه کرد:

1- صورتحساب فروش اصلی را پیدا کنید

ابتدا باید مشخص شود کالایی که برگشت خورده، در کدام صورتحساب الکترونیکی ثبت شده است. این صورتحساب، در صورتی که شرایط ارجاع را داشته باشد، صورتحساب مرجع شما خواهد بود. شماره منحصر به فرد مالیاتی آن را پیدا کنید و اطلاعات مربوط به اقلام معامله و وضعیت صورتحساب را بررسی کنید.توجه داشته باشید که اگر قبلاً صورتحساب اصلاحی یا برگشت از فروش دیگری صادر شده باشد، ممکن است لازم باشد آخرین صورتحساب قابل ارجاع را مطابق قواعد سامانه انتخاب کنید.

2- اقلام برگشتی را مشخص کنید

در مرحله بعد باید دقیقاً مشخص شود چه کالا یا خدماتی برگشت داده شده است. فرض کنید صورتحساب اولیه شامل این موارد بوده است:

کالا	تعداد اولیه	تعداد برگشتی	تعداد باقی‌مانده
محصول A	۱۰	۳	۷
محصول B	۵	۰	۵
محصول C	۲	۱	۱

در این مثال، کاهش فروش مربوط به محصول A و محصول C است.

نکته مهم این است که صورتحساب برگشت از فروش باید تعداد کالاهای باقی‌مانده پس از کسر اقلام برگشتی را نشان دهد، نه صرفاً تعداد کالاهای مرجوع‌شده. بنابراین در صورتحساب جدید، تعداد محصول A برابر 7، محصول B برابر 5 و محصول C برابر 1 ثبت می‌شود.همچنین مبلغ فروش و مالیات بر ارزش افزوده باید متناسب با تعداد کالاهای باقی‌مانده محاسبه شود. طبق دستورالعمل صدور صورتحساب الکترونیکی، نرخ مالیات بر ارزش افزوده در صورتحساب برگشت از فروش نسبت به صورتحساب مرجع قابل تغییر نیست.

3- نوع صورتحساب را برگشت از فروش انتخاب کنید

در نرم‌افزار حسابداری یا سامانه‌ای که برای ارسال صورتحساب استفاده می‌کنید، باید موضوع صورتحساب جدید را «برگشت از فروش» انتخاب کنید. در این مرحله، اشتباه در انتخاب نوع صورتحساب می‌تواند باعث ایجاد مغایرت در سوابق مالیاتی شود.

برگشت از فروش، اصلاحی و ابطالی سه مفهوم یکسان نیستند و هرکدام برای شرایط مشخصی کاربرد دارند. برای مثال، اگر کالا واقعاً برگشت داده شده باشد، صورتحساب برگشت از فروش مطرح است؛ اما اگر تعداد کالا از ابتدا اشتباه ثبت شده باشد، ممکن است صدور صورتحساب اصلاحی مجاز باشد.

4- شماره منحصر به فرد مالیاتی صورتحساب مرجع را وارد کنید

حالا باید صورتحساب جدید به صورتحساب مرجع متصل شود. برای این کار، شماره منحصر به فرد مالیاتی صورتحساب مرجع را در قسمت مربوط به صورتحساب برگشت از فروش وارد کنید.طبق دستورالعمل، صورتحساب‌های اصلاحی، ابطالی و برگشت از فروش از نوع صورتحساب‌های ارجاعی محسوب می‌شوند و درج شماره معتبر صورتحساب مرجع برای آن‌ها الزامی است.بنابراین قبل از ارسال، از صحت شماره مرجع و ارتباط آن با معامله اصلی اطمینان حاصل کنید.

5- صورتحساب را ارسال و وضعیت آن را بررسی کنید

بعد از تکمیل اطلاعات، صورتحساب برگشت از فروش باید از مسیر مورد استفاده مؤدی به سامانه مودیان ارسال شود.پس از ارسال نیز صرفاً ثبت یا ارسال صورتحساب کافی نیست؛ باید وضعیت آن را در کارپوشه یا نرم‌افزار واسط بررسی کنید تا مشخص شود صورتحساب با چه نتیجه‌ای پردازش شده و آیا نیاز به اقدام دیگری دارد یا خیر.

نکته مهم: اگر تمام اقلام صورتحساب برگشت داده شده باشند، باید شرایط صدور صورتحساب ابطالی بررسی شود. همچنین اگر کاهش تعداد کالا به دلیل اشتباه در ثبت اولیه باشد و نه برگشت واقعی کالا، ممکن است صورتحساب اصلاحی گزینه صحیح باشد.

اشتباهات رایج در فرآیند برگشت از فروش در سامانه مودیان

ثبت برگشت از فروش در سامانه مودیان ممکن است در ظاهر ساده باشد، اما انتخاب اشتباه صورتحساب مرجع، ثبت نادرست اقلام برگشتی یا بی‌توجهی به وضعیت صورتحساب می‌تواند باعث ایجاد مغایرت در سوابق فروش و اطلاعات مالیاتی شود. در ادامه، مهم‌ترین اشتباهات این فرآیند و راهکار جلوگیری از آن‌ها را بررسی می‌کنیم.

1- انتخاب اشتباه صورتحساب مرجع

یکی از رایج‌ترین خطاها، انتخاب فاکتوری است که ارتباطی با معامله اصلی ندارد.صورتحساب برگشت از فروش باید به همان معامله مرتبط باشد و شماره منحصر به فرد مالیاتی مرجع نیز به‌درستی ثبت شود.

راهکار: قبل از صدور صورتحساب، اطلاعات خریدار، اقلام معامله، شماره منحصر به فرد مالیاتی و وضعیت صورتحساب مرجع را بررسی کنید. اگر قبلاً صورتحساب ارجاعی دیگری صادر شده است، باید آخرین صورتحساب قابل ارجاع را مطابق مقررات سامانه مشخص کنید.

2- انتخاب نادرست نوع صورتحساب

برگشت از فروش، اصلاحی و ابطالی کاربرد یکسانی ندارند. برای مثال، اگر مشتری بخشی از کالای خریداری‌شده را واقعاً برگشت دهد، باید شرایط صدور صورتحساب برگشت از فروش بررسی شود؛ اما اگر تعداد کالا از ابتدا اشتباه ثبت شده باشد، ممکن است صورتحساب اصلاحی گزینه صحیح باشد.

راهکار: پیش از ثبت، علت تغییر فاکتور را مشخص کنید و سپس موضوع مناسب صورتحساب را انتخاب نمایید.

3- ثبت تعداد کالای برگشتی به‌جای تعداد باقی‌مانده

یکی از اشتباهات مهم، وارد کردن تعداد اقلام مرجوع‌شده به‌جای تعداد باقی‌مانده در صورتحساب برگشت از فروش است.مثلا فرض کنید شرکت «مارسا تجارت» برای فروش 50 عدد کالا صورتحساب صادر کرده و مشتری چند روز بعد 8 عدد از آن‌ها را برگشت داده است. در این شرایط:

• تعداد اولیه: 50 عدد
• تعداد برگشتی: 8 عدد
• تعداد باقی‌مانده: 42 عدد

طبق دستورالعمل صدور صورتحساب الکترونیکی، در صورتحساب برگشت از فروش باید تعداد 42 عدد کالای باقی‌مانده ثبت شود، نه 8 عدد کالای برگشتی. مبلغ فروش و مالیات مربوط نیز باید متناسب با اقلام باقی‌مانده محاسبه شوند.

4- تصور امکان ویرایش مستقیم فاکتور قبلی

برخی کاربران تصور می‌کنند پس از ارسال صورتحساب به سامانه مودیان می‌توانند اطلاعات همان فاکتور را مستقیماً تغییر دهند. درحالی‌که اصلاح اطلاعات صورتحساب ثبت‌شده، در موارد مجاز، از طریق صدور صورتحساب ارجاعی مناسب انجام می‌شود.

راهکار: به‌جای تلاش برای ویرایش مستقیم فاکتور، با توجه به نوع تغییر، شرایط صدور صورتحساب اصلاحی، ابطالی یا برگشت از فروش را بررسی کنید.

5- ثبت برگشت از فروش برای تمام اقلام معامله

اگر تمام کالاها یا خدمات یک صورتحساب برگشت داده شوند، نمی‌توان بدون بررسی شرایط، همان فرآیند برگشت بخشی از اقلام را انجام داد.

راهکار: در صورت برگشت کامل اقلام، شرایط صدور صورتحساب ابطالی را بررسی کنید.

6- بررسی نکردن وضعیت صورتحساب پس از ارسال

صرف ارسال صورتحساب برگشت از فروش به معنای ثبت موفق و تکمیل فرآیند نیست. ممکن است صورتحساب با خطا مواجه شود یا به بررسی و اقدام دیگری نیاز داشته باشد.

راهکار: پس از ارسال، وضعیت صورتحساب را در کارپوشه سامانه مودیان یا نرم‌افزار واسط بررسی کرده و از نتیجه پردازش آن اطمینان حاصل کنید.

در نهایت، برای جلوگیری از این اشتباهات، لازم است حسابدار به سوابق صورتحساب‌ها دسترسی داشته باشد و ارتباط میان فاکتور اصلی و صورتحساب‌های ارجاعی را به‌درستی مدیریت کند. استفاده از نرم‌افزار تخصصی سامانه مودیان مارسا می‌تواند جست‌وجوی صورتحساب مرجع و پیگیری وضعیت فاکتورهای برگشت از فروش را ساده‌تر کند. شما می‌توانید با شروع رایگان، امکانات نرم افزار ما را بررسی کنید.

برگشت از فروش چه اثری روی مالیات بر ارزش افزوده دارد؟

برگشت از فروش در سامانه مودیان باعث کاهش مبلغ فروش و مالیات بر ارزش افزوده مربوط به کالاهای برگشتی می‌شود. بنابراین فروشنده باید صورتحساب برگشت از فروش را با ارجاع به صورتحساب مرجع صادر کند تا این تغییر در سوابق مالیاتی ثبت شود.

برای مثال، اگر شرکتی 10 عدد کالا به ارزش هر عدد یک میلیون تومان با نرخ فرضی 10 درصد مالیات بر ارزش افزوده فروخته باشد، مالیات اولیه یک میلیون تومان خواهد بود. حال اگر مشتری 3 عدد کالا را برگشت دهد، مبلغ فروش به 7 میلیون تومان و مالیات آن به 700 هزار تومان کاهش می‌یابد؛ یعنی 300 هزار تومان کاهش مالیات فروش.

از طرف دیگر، اگر خریدار بابت خرید اولیه اعتبار مالیاتی دریافت کرده باشد، اعتبار مربوط به کالاهای برگشتی نیز باید تعدیل شود. طبق اطلاعیه شماره 30 سازمان امور مالیاتی، آثار مالیاتی این تغییرات در دوره صدور صورتحساب ارجاعی لحاظ می‌شود.

سوالات متداول درباره برگشت از فروش در سامانه مودیان

سعی کردیم در این محتوا به طور کامل شما را با این موضوع آشناکنیم و تمامی مطالب مورد نیاز را برای این روش به شما آموزش دهیم. در ادامه نیز پاسخ کوتاه به برخی از سوالات شما خواهیم داد اگر باز موضوع حل‌نشده‌ای برای شما باقی مانده بود در انتهای مقاله از ما بپرسید.

آیا بعد از ارسال فاکتور به سامانه مودیان می‌توان آن را ویرایش کرد؟

خیر، صورتحساب ارسال‌شده را نمی‌توان مانند یک فاکتور معمولی مستقیماً ویرایش کرد. در صورت نیاز باید با توجه به علت تغییر، صورتحساب اصلاحی، ابطالی یا برگشت از فروش صادر شود.

برای برگشت بخشی از کالا چه صورتحسابی باید صادر کنیم؟

اگر بخشی از کالا یا خدمت معامله‌شده برگشت داده شده باشد، در حالت معمول باید فرآیند صورتحساب برگشت از فروش بررسی و انجام شود. صورتحساب جدید باید به صورتحساب مرجع مربوط باشد و اطلاعات اقلام پس از برگشت به شکل صحیح منعکس شود.

اگر تمام کالاهای فاکتور برگشت داده شوند چه باید کرد؟

اگر تمام اقلام صورتحساب مرجع برگشت داده شده باشند، شرایط ابطال صورتحساب باید بررسی شود. بازگشت تمام اقلام یکی از شرایط مرتبط با ابطال صورتحساب است و نباید بدون بررسی، همان فرآیند برگشت از فروش بخشی را برای کل فاکتور استفاده کرد.

شماره منحصر به فرد مالیاتی صورتحساب مرجع چیست؟

شماره منحصر به فرد مالیاتی، شناسه‌ای است که صورتحساب الکترونیکی را در سامانه مودیان مشخص می‌کند. هنگام صدور صورتحساب ارجاعی مانند برگشت از فروش، این شماره برای مشخص‌کردن ارتباط صورتحساب جدید با صورتحساب مرجع مورد استفاده قرار می‌گیرد.

آیا فاکتور برگشت از فروش قابل اصلاح یا ابطال است؟

در برخی شرایط، صورتحساب‌های ارجاعی خود نیز می‌توانند موضوع صورتحساب ارجاعی دیگری قرار بگیرند، اما امکان و نحوه انجام آن به وضعیت صورتحساب و قواعد سامانه بستگی دارد. برای مثال، دستورالعمل‌ها برای زنجیره صورتحساب‌های ارجاعی و استفاده مجدد از شماره مرجع قواعد مشخصی در نظر گرفته‌اند.

آیا می‌توان به جای ابطال فاکتور، از مشتری خواست آن را رد کند؟

خیر، رد صورتحساب توسط خریدار الزاماً جایگزین ابطال توسط فروشنده نیست. در شرایطی که صورتحساب باید توسط فروشنده ابطال شود، فروشنده باید فرآیند ابطال را انجام دهد؛ صرف رد شدن صورتحساب توسط خریدار می‌تواند آثار متفاوتی داشته باشد.